SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
1
6
3
6
3
1
ĐẠI BIỂU NHÂN DÂN TỈNH BẠC LIÊU Thứ Sáu, 21/08/2015, 08:25

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong điều kiện hiện nay

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là Lãnh tụ thiên tài, nhà hoạt động chính trị kiệt xuất, người anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại của nhân dân Việt Nam, mà còn là một nhà văn hóa lỗi lạc, người kết tinh tinh hoa văn hóa nhân loại, danh nhân văn hóa thế giới.

Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta một di sản tư tưởng quý giá, toàn diện, sâu sắc về mọi mặt của đời sống xã hội, được gọi chung là “tư tưởng Hồ Chí Minh”, một trong những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh là xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam. Hồ Chí Minh luôn coi trọng sự nghiệp xây dựng văn hóa nước nhà, coi đó là một phần việc quan trọng của cách mạng. Người viết: “Trong sự nghiệp vĩ đại kháng chiến kiến quốc của dân tộc ta, văn hóa gánh một phần rất quan trọng”. Người đánh giá cao vai trò dẫn dắt định hướng xã hội của văn hóa: Văn hóa soi đường cho quốc dân đi. Vì vậy, ngay từ những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám, Người đã liên tiếp viết hai tác phẩm Đời sống mới và Sửa đổi lối làm việc để kêu gọi, động viên, hướng dẫn nhân dân, cán bộ học tập, thực hiện. Người cũng luôn nhấn mạnh, trong công cuộc kiến thiết nước nhà cố bốn vấn đề phải chú ý đến, phải coi trọng ngang nhau: Chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa. Tư tưởng đó của Người thể hiện rất rõ tầm nhìn duy vật biện chứng về sự phát triển toàn diện đất nước trên mọi lĩnh vực của đời sống.

Người thường nói, “phải làm cho văn hóa ăn sâu vào tâm lý quốc dân” với mong muốn làm sao cho văn hóa bồi bổ, vun đắp những tình cảm lớn như lòng yêu nước, tình yêu thương con người, yêu chân - thiện - mỹ, yêu sự chân thật, ghét những thói hư tật xấu và coi đó là thứ giặc nội xâm rất nguy hiểm. Khi nói “văn hóa soi đường cho quốc dân đi” chính là Người muốn nhấn mạnh vai trò soi rọi, mở mang tầm nhìn, trí tuệ, tâm hồn, tình cảm cho con người, văn hóa giúp cho lý trí con người thêm sáng suốt, tình cảm con người thêm cao đẹp.

Quan điểm xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh là văn hóa phải phụng sự nhân dân, lấy hạnh phúc của nhân dân, của dân tộc làm cơ sở. Người nêu rõ: “Nền văn hóa mới của Việt Nam phải lấy hạnh phúc của nhân dân, của dân tộc làm cơ sở. Phải học lấy những điều tốt đẹp của văn hóa nước ngoài tạo ra nền văn hóa Việt Nam, sao cho văn hóa mới phải sửa đổi được tham những, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, phải làm cho ai cũng có lý tưởng tự chủ, độc lập”.

Nền văn hóa mới theo Hồ Chủ tịch có nhiệm vụ xóa bỏ những tàn dư lạc hậu của chế độ cũ và xây dựng nội dung mới của nền văn hóa cách mạng. Trong tác phẩm Đời sống mới, Người chi rõ: “Đời sống mới không phải cái gì cũ cũng bỏ hết, không phải cái gì cũng làm mới. Cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ... Cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm. Cái gì mới mà hay thì ta phải làm”. Nền văn hóa mới chỉ có thể xác lập khi các tầng lớp nhân dân đều thấm nhuần tinh thần tự giác, tự chủ, tích cực tham gia. Người nói: Nếu mọi người đều cố gắng làm đúng đời sống mới thì dân tộc nhất định sẽ phú cường.

Là một nhà văn hóa lớn, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc vai trò của văn hóa trong việc nâng cao dân trí. Ngay từ những ngày đầu cách mạng, một trong ba nhiệm vụ cấp bách được Hồ Chủ tịch đề ra là diệt giặc dốt, bởi theo Người "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Với tầm nhìn xa rộng đó, công cuộc bình dân học vụ đã nhanh chóng được triển khai trong toàn quốc, đem lại những kết quả kỳ diệu, đưa dân tộc Việt Nam từ chỗ 80% dân số mù chữ nhanh chóng nâng cao sức mạnh trí tuệ để chiến đấu và kiến thiết đất nước.

Với quan niệm chức năng của nền văn hóa mới là bồi bổ tư tưởng, tình cảm tiến bộ cho quần chúng nhân dân, Hồ Chủ tịch đặc biệt quan tâm đến vai trò của văn học nghệ thuật và đội ngũ văn nghệ sĩ. Người cho rằng, trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy... cũng như các chiến sĩ khác, chiến sĩ nghệ thuật có nhiệm vụ nhất định, tức là phụng sự kháng chiến, phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân”.

Về tính chất, nội dung và hình thức của nền văn hóa mới Việt Nam, với quan điểm dân tộc hiện đại, Hồ Chí Minh nêu rõ: “để phục vụ sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa thì văn hóa phải xã hội chủ nghĩa về nội dung và dân tộc về hình thức”6. Người nhấn mạnh, phải phát huy hết cốt cách dân tộc, phải lột cho hết tinh thần dân tộc, “để cổ vũ đồng bào ta và để giáo dục con cháu ta”; và rằng: “Dân ta phải biết sử ta, Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”...

Trong sự nghiệp xây dựng nền văn hóa mới, bên cạnh việc đề cao tính dân tộc, Người cũng luôn chú trọng tới tính khoa học và đại chúng. Người thường nói: Cái văn hóa mới này cần phải có tính khoa học, tính đại chúng, thì mới thuận với trào lưu tiến hóa của tư tưởng hiện đại. Nay nước ta đã được độc lập, tinh thần được giải phóng, cần phải có một nền văn hóa hợp với khoa học và hợp với cả nguyện vọng của nhân dân. Tính đại chúng ở đây chính là hàm nghĩa văn hóa phải của dân, do dân và vì dân. Vì thế, Người thường căn dặn những người làm công tác văn hóa, văn nghệ phải đi sâu vào thực tế cuộc sống, hiểu được tâm tư tình cảm, nguyện vọng, thị hiếu... của nhân dân để từ đó sáng tác phục vụ nhân dân một cách tốt nhất, đồng thời Người cũng luôn uốn nắn, phê bình lối nói, lối viết và lối sáng tác xa rời quần chúng, không phù hợp với trình độ và thị hiếu thẩm mĩ của các tầng lớp nhân dân.

Cùng với việc đề cao và phát huy cái gốc của văn hóa truyền thống, lấy văn hóa xưa để bồi đắp cho văn hóa nay, khôi phục những gì tốt đẹp của quá khứ và loại bỏ dần những gì không tốt, không phù hợp. Người cho rằng, chúng ta phải biết học tập cái hay, cái tốt của văn hóa thế giới, tiếp thu những gì tinh túy của văn hóa nhân loại. Người nhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc xây dựng một nền văn hóa “mở”, bắt nhịp với hơi thở của thời đại, phù hợp với trình độ khoa học và văn minh thế giới, hòa cùng dòng chảy của văn hóa nhân loại.

Có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa chứa đựng những nội dung phong phú, sâu sắc, có tầm nhìn xa trông rộng liên quan đến những vấn đề căn cốt, quan trọng của đời sống quốc gia như ý thức độc lập, tự cường, quyền làn chủ, bình đẳng, tự do, hạnh phúc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh... Đây là những quan điểm khoa học, hiện đại và đầy tính nhân văn, cho đến nay vẫn giữ nguyên giá trị trong thời kỳ Việt Nam đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế hiện nay./.

Ban biên tập

 


Số lượt người xem: 830 Bản inQuay lại

TIN MỚI HƠN

TIN ĐÃ ĐƯA

Xem tiếp
Xem theo ngày Xem theo ngày